Mayıs 2025’ten itibaren SGK, yıpranma payı kapsamını sıkılaştırdı. Yayımlanan meslek kodu dokümanı, riskli iş kollarını yeniden tanımladı. “Destek” kategorisindeki pek çok unvan listeden çıkarıldı. Sadece tehlikenin göbeğinde olan işçiler, ek prim ve erken emeklilik hakkını koruyacak.
Yıpranma Payının İşleyişi
FHSZ’de her 360 gün için standart işlerde 60–90 gün, yeraltı işlerinde 180 gün ek prim tanınıyor. Bu ek süre maksimum üç yıl erken emekliliğe denk geliyor. Sisteme dahil olabilmek için 3600 gün prim yükümlülüğü sürüyor. Yeni düzenleme, doğrudan risk kriterini merkeze aldı.
Listeden Düşen Unvanlar
Çaycı, aşçı ve bekçi unvanları artık yıpranma payı listesinde yer almıyor. Belediye başkanı, bar çalışanı ve balık toptancısı da kapsam dışı. Muhasebeci ile uluslararası ticaret uzmanı benzer gerekçeyle listeden atıldı. Spor kulübü yöneticileri ve sekreter görevlileri de yeni risk tanımına uymadı.
Kapsamı Korumayı Başaran Meslekler
Yer altı madenciliği işçileri farklı bir kategoride yer alarak haklarını korudu. Demir-çelik sanayi personeli de risk kriterine uygun bulundu. Asit ve cıva üretimi tesislerinde görev yapanlar listede kaldı. Sağlık çalışanları ve güvenlik güçleri avantajlı grupta yer aldı.
Bildirim Hatalarının Sonucu
SGK, meslek kodu girişlerini otomatik tarayan sistemi devreye soktu. Uyuşmayan bildirimler hata koduyla geri dönecek. İşverenler, yanlış kod yüzünden çalışanlarının hak kaybı yaşaması riskini alacak. Hatalı bildirimlerde itiraz hakkı tanınacak, başvuru sonucu yeniden değerlendirme yapılacak.
