Çukurova Üniversitesi (ÇÜ) öğrencilerinden oluşan 1.5 Adana Roket Takımı, dünyanın en prestijli üniversiteler arası roket yarışmalarından biri olan International Rocket Engineering Competition (IREC) 2026'da elde ettiği başarıyla Türkiye'yi gururlandırdı.

ABD'de düzenlenen ve dünyanın dört bir yanından üniversite takımlarının katıldığı yarışmada Çukurova Üniversitesi ekibi, 141 takım arasından hedef irtifayı yüzde 99,92 doğrulukla tahmin ederek James Barrowman Award (Uçuş Tahmini Doğruluk Ödülü) kategorisinde dünya ikincisi oldu.

Yüzde 99,92 doğrulukla dikkat çektiler

Takımın yarışma öncesinde gerçekleştirdiği mühendislik hesaplamaları, simülasyonlar ve uçuş performansı analizleri, gerçek uçuş verileriyle neredeyse birebir örtüştü. Hedef irtifanın yüzde 99,92 doğrulukla tahmin edilmesi, öğrencilerin teknik bilgi ve mühendislik becerilerinin uluslararası düzeyde takdir edilmesini sağladı.

Mühendislik başarısı uluslararası arenada tescillendi

Tamamı Çukurova Üniversitesi öğrencilerinden oluşan 1.5 Adana Roket Takımı, yarışma boyunca sergilediği disiplinli çalışma, tasarım, üretim, test ve uçuş süreçlerindeki başarısıyla uluslararası rakipleri arasında öne çıktı.

Elde edilen derece, Çukurova Üniversitesi öğrencilerinin teorik bilgilerini uygulamaya başarıyla aktarabildiğini ortaya koyarken, Türk mühendislik eğitiminin uluslararası alandaki başarısını da bir kez daha gözler önüne serdi.

Dünyanın en gelişmiş yapay zeka çiplerine sahip sunucularını bu yıl kuruma kazandırdıklarını belirten Akdemir, önümüzdeki yıl (2027) sanal iş ve meslek danışmanının resmen hizmete gireceğini müjdeledi.

"Başvurumu yapar mısın?" demek yeterli olacak

Sahada görev yapan yaklaşık 5 bin iş ve meslek danışmanının yükünü hafifletecek ve vatandaşa zaman kazandıracak sanal asistan, e-şube veya mobil uygulama üzerinden hizmet verecek. Sistemin öne çıkan özellikleri ve vatandaşa sağlayacağı kolaylıklar şunlar olacak:

• 7/24 Çok Dilli Destek: Vatandaşlar sisteme gece-gündüz fark etmeksizin ulaşabilecek. Sistem Türkçe’nin yanı sıra İngilizce, Arapça ve farklı dillerde de hizmet sunacak.

• Tek Komutla Başvuru: İş arayanlar, hiçbir butona tıklamadan veya sayfa aramadan sadece "Bana uygun işleri listele" ya da "İşsizlik ödeneği başvurumu yapar mısın?" diyerek işlemlerini sesli ya da yazılı olarak tamamlayabilecek.

• İşverenlere de Hizmet: Sistemden sadece iş arayanlar değil, eleman arayan işverenler de aktif olarak yararlanabilecek.

Veri güvenliğinde "Kapalı Devre" güvencesi

Yapay zeka teknolojilerinde en çok tartışılan veri mahremiyeti konusuna da açıklık getiren Akdemir, İŞKUR bünyesinde "Büyük Veri ve Yapay Zeka Uygulamaları Şube Müdürlüğü" kurduklarını açıkladı. Vatandaşların verilerinin güvenliği için sistemin tamamen yerel sunucularda çalışacağını belirten Akdemir şöyle konuştu:

"Bu sunucu ve donanım tedarikiyle birlikte aslında geliştireceğimiz yapay zeka uygulamalarında verinin, bilginin asla ve asla kurum dışına çıkmadığını garanti etmiş olacağız. Böylelikle kapalı devre bir sistemde uygulamalarımızı geliştireceğiz ve veri mahremiyetini bu şekilde sağlayacağız."

Dijitalleşme ile yıllık 1 milyar TL tasarruf

Kurulduğu günden bu yana 67 milyon vatandaşa dokunan İŞKUR'un diğer dijital başarılarına da değinen Akdemir; 2019'dan bu yana düzenlenen sanal istihdam fuarlarına 1,6 milyon kişinin katıldığını belirtti.

Ayrıca Hazine ve Maliye Bakanlığı desteği ve TÜBİTAK işbirliğiyle bu yıl devreye alınan İŞKUR Mali Otomasyon Sistemi sayesinde, kurum genelinde yıllık yaklaşık 1 milyar liralık tasarruf öngörüldüğü açıklandı.

16 farklı ülke ve bölgeden 54 takımın katıldığı prestijli organizasyonda teknik değerlendirme süreçlerini başarıyla tamamlayan Çukurova Üniversitesi ekibi, geliştirdiği yenilikçi insansız hava aracı tasarımı ve özgün mühendislik yaklaşımıyla uluslararası jüri üyelerinin beğenisini kazandı.

Takım, yarışmada gelecek vadeden projelere verilen "Most Promise Award" ödülüne layık görülerek hem Türkiye'yi hem de Çukurova Üniversitesi'ni uluslararası arenada başarıyla temsil etti.

Çukurova Üniversitesi'nden yapılan açıklamada, "Uluslararası arenada gururlandıran başarı" ifadelerine yer verilerek, 1.5 Adana İHA Takımı'nın öğrencileri ile projeye katkı sunan akademisyenler tebrik edildi. Açıklamada, genç mühendis adaylarının başarılarının artarak devam etmesi temennisinde bulunuldu.

Yaklaşık iki yıl süren çalışmaların ardından geliştirilen İHA'nın test uçuşları başarıyla tamamlandı. Otonom uçuş kabiliyetine sahip araç, üzerindeki kamera sistemi sayesinde belirlenen bölgelerde tarama yapabiliyor, haritalama oluşturabiliyor ve yapay zekâ desteğiyle insan, çadır ve farklı nesneleri tespit edebiliyor.

TeknOcak Festivali'nde derece aldı

Adını, Milliyetçi Hareket Partisi Genel Başkanı Devlet Bahçeli'nin verdiği "TÜRKHAN", Ülkü Ocakları Eğitim ve Kültür Vakfı tarafından mayıs ayında Ankara'da düzenlenen TeknOcak Teknoloji ve İnovasyon Festivali'nde "Otonom Sistemler ve Yenilikçi Teknolojiler" kategorisinde derece elde etti.

Projede görev alan 11 üniversite öğrencisi, şimdi ise gözünü ABD'ye çevirdi. Öğrenciler, 14-17 Eylül tarihlerinde Oklahoma eyaletinde düzenlenecek SUAS 2026 (Student Unmanned Aerial Systems) yarışmasında birincilik hedefiyle çalışmalarını sürdürüyor.

Ülkü Ocakları Eğitim ve Kültür Vakfı Adana İl Başkanlığı da projeye destek veriyor.

"Yapay zekâ ile insan ve çadır tespiti yapabiliyor"

Takım lideri Ali Ölmez, geliştirdikleri aracın tamamen doğal afet senaryoları düşünülerek tasarlandığını söyledi.

TÜRKHAN'ın otonom şekilde uçabildiğini belirten Ölmez, şu bilgileri verdi:

"Üzerinde bulunan kamerayla belirlediğimiz bir alanda arama kurtarma çalışmaları için tarama yapıyor. O bölgedeki insanları, çadırları ve istediğimiz objeleri yapay zekâ sistemleriyle tespit edebiliyor. Aynı zamanda alanın haritasını çıkararak sonraki ekiplerin operasyonlarını hızlandırıyor. Şu an otonom şekilde uçuş ve alan taraması yapabiliyor. Yapay zekâ destekli algılama ve haritalama sistemlerini daha da geliştiriyoruz."

Hedef, afet bölgelerinde aktif görev yapmak

Ali Ölmez, İHA'nın yük taşıma kapasitesini artırmaya yönelik çalışmaların da sürdüğünü belirterek, bu özelliğin tamamlanmasıyla afet bölgelerindeki vatandaşlara acil ihtiyaç malzemelerinin ulaştırılabileceğini ifade etti.

Geçen yıl da SUAS yarışmasına katıldıklarını hatırlatan Ölmez, bu yıl çok daha iddialı olduklarını söyledi.

"Geçen yıl Amerika'daki yarışmaya giderken Devlet Bey'in huzuruna çıktık. Dronumuza TÜRKHAN ismini kendisi verdi. SUAS 2025'ten sonra aracımıza birçok yeni özellik ekledik. Eksiklerimizi analiz ettik ve geliştirdik. Bu yıl hedefimiz birincilik. Aracı geliştirme sürecimiz tamamlandıktan sonra seri üretime geçerek ülkemizde yaşanabilecek doğal afetlerde kullanılmasını istiyoruz. Arama kurtarma ekiplerine önemli katkılar sunmayı hedefliyoruz."

Ölmez ayrıca projeye verdiği destek nedeniyle ATÜ Rektörü Prof. Dr. Adnan Sözen'e teşekkür etti.

Öğrenciler bilgilerini sahaya taşıyor

Projede aerodinamik hesaplama ve analiz çalışmalarında görev alan Berfin Karal, üniversitede edindiği teorik bilgileri gerçek bir projede uygulama fırsatı bulduğunu belirterek ekipte yer almaktan gurur duyduğunu söyledi.

Ekip üyelerinden Mehmet Kuyucu ise tüm hazırlıklarını SUAS 2026 yarışmasında zirveye çıkmak için yaptıklarını belirterek, hedeflerinin Türkiye'yi en iyi şekilde temsil ederek birincilikle dönmek olduğunu ifade etti.

Aileler ve eğitmenler yalnız bırakmadı

Büyük bir coşkuya sahne olan şenliğe; atölyelerde uzun süredir teorik ve pratik eğitimler alan Deneyap öğrencileri, onlara rehberlik eden eğitmenler ve çocuklarının heyecanına ortak olan aileler yoğun katılım gösterdi. Öğrenciler, yapay zekadan robotik kodlamaya, yazılımdan endüstriyel tasarıma kadar birçok alanda geliştirdikleri prototipleri stantlarda sergileyerek sunumlarını gerçekleştirdi.

"Geleceğe dair umutlarımızı güçlendirdi"

Adana Gençlik Merkezi yetkilileri tarafından etkinliğin ardından yapılan açıklamada, gençlerin sergilediği performansın gurur verici olduğu vurgulandı. Türkiye'nin milli teknoloji hamlesine Adana'dan güçlü bir destek verildiği belirtilen açıklamada şu ifadelere yer verildi:

"Adana Gençlik Merkezlerimizde eğitim gören Deneyap öğrencilerinin, eğitmenlerin ve ailelerin katılımıyla Deneyap Proje Şenliği gerçekleştirildi. Öğrencilerimizin geliştirdiği yenilikçi projeler, geleceğe dair umutlarımızı daha da güçlendirdi. Teknoloji üreten, araştıran ve geliştiren gençlerimizin her zaman yanında olmaya devam edeceğiz."

Sürdürülebilir ulaşım teknolojileri alanında dünyanın farklı ülkelerinden üniversite takımlarını buluşturan organizasyonda mücadele edecek olan Çukurova Üniversitesi ekibi, aylar süren yoğun hazırlık sürecinin ardından teknik kontrolleri başarıyla tamamladı.

Hedef Avrupa Şampiyonluğu

Geçtiğimiz yıl Shell Eco-marathon Europe'ta Avrupa ikinciliği elde ederek önemli bir başarıya imza atan 1.5 Adana Elektromobil Takımı, bu yıl derecesini daha da ileri taşımayı hedefliyor.

Öğrenciler, elektrikli araçlarının tasarımından üretimine, test süreçlerinden optimizasyon çalışmalarına kadar tüm aşamaları kendi bilgi ve emekleriyle tamamlayarak uluslararası arenada Türkiye'yi temsil etmenin gururunu yaşıyor.

Mühendislik Bilgisi ve Takım Ruhu Ön Planda

Çukurova Üniversitesi yönetimi, takımın yarışmada mühendislik bilgi birikimini, yenilikçi yaklaşımını ve takım ruhunu bir kez daha uluslararası platformda sergileyeceğini belirterek öğrencilere başarı dileklerini iletti.

Üniversiteden yapılan açıklamada, yarışmaya katılan öğrencilerin emeklerinin karşılığını alacakları başarılı bir organizasyon geçirmeleri temennisinde bulunuldu.

Kozan Şehit Ardacan Mesleki ve Teknik Anadolu Lisesi öğrencileri tarafından hayata geçirilen proje, sıfır atık bilincinin yaygınlaştırılması amacıyla başlatıldı. Yıl sonunun yaklaşmasıyla birlikte okulda ve çevresinde biriken atıkları değerlendirmek isteyen öğrenciler, farklı bölümler arasında iş birliği yaparak geri dönüşüm makinesi üretti.

Bölümler güçlerini birleştirdi

Bilgisayar Makine Teknolojisi, Metal Teknolojisi ile Elektrik Elektronik Teknolojisi alanlarında eğitim gören öğrenciler, ortak çalışma sonucunda plastik ve kağıt atıkları öğütebilen bir sistem geliştirdi.

Öğrenciler tarafından tasarlanan makine, atıkları küçük parçalara ayırarak yeniden kullanılabilecek hale getiriyor. Böylece hem geri dönüşüm sürecine katkı sağlanıyor hem de öğrenciler teorik bilgilerini uygulama imkanı buluyor.

“Amacımız sıfır atık farkındalığı oluşturmak”

Bilgisayar Makine Teknolojisi Öğretmeni Mehmet Akyar, projenin Sıfır Atık Projesi'ne destek amacıyla hazırlandığını belirtti.

Akyar, “Öğrencilerimize sanayi ortamında atıkların nasıl geri dönüştürülebileceğini göstermek amacıyla bir öğütücü geliştirdik. Makinenin tüm aşamalarını öğrencilerimizle birlikte tasarlayıp ürettik. Kağıt ve plastik malzemeleri geri dönüştürebilecek bir sistem oluşturduk. Temel amacımız öğrencilerimizde sıfır atık farkındalığı oluşturmak” dedi.

Öğrenciler hem öğreniyor hem üretiyor

Projede görev alan öğrencilerden Enes İpek, çalışmanın kendileri açısından önemli bir deneyim olduğunu belirterek, “Öğretmenlerimizin desteğiyle sıfır atık projesine katkı sunduk. Farklı alanlarda eğitim alırken aynı zamanda meslek sahibi olmak için çalışıyoruz. Kağıt ve plastik atıkları dönüştürerek çevreye katkı sağlıyoruz” diye konuştu.

Öğrenci Berat Çolakoğlu ise geri dönüşüm çalışmalarının çevre açısından önemine dikkat çekerek, “Sınıflardan topladığımız kağıt ve plastik atıkları dönüştürüyoruz. Küresel ısınmanın azaltılmasına bizim de katkımız olsun istiyoruz” ifadelerini kullandı.

Müdürden öğrencilere tebrik

Okul Müdürü Bünyamin Akbulut da öğrencilerin farklı bölümlerde edindikleri bilgi ve becerileri bir araya getirerek örnek bir çalışma ortaya koyduğunu belirtti. Akbulut, projede görev alan öğretmen ve öğrencileri tebrik ederek mesleki eğitimin üretimle desteklenmesinin önemine dikkat çekti.

Yerli ve milli tasarımla teknik kontrolleri başarıyla geçtiler

Tamamen yerli ve millî imkânlarla geliştirilen, özgün tasarımıyla fark yaratan roketleriyle ABD'deki yarışma alanına ulaşan 1.5 Adana Roket Takımı, zorlu bir aşamayı daha geride bıraktı. Aylar süren yoğun tasarım, üretim ve test süreçlerinin ardından heyet tarafından gerçekleştirilen kritik teknik kontrolleri başarıyla tamamlayan genç yetenekler, yarışmanın en heyecanlı noktası olan atış aşamasına yükselme hakkı kazandı. Mühendislik vizyonlarını, azimlerini ve yenilikçi fikirlerini gökyüzüne taşımak için çalışan gençler, son hazırlıklarını büyük bir kararlılıkla yürütüyor.

"Gökyüzü emeklerinizle süslensin!"

Uluslararası arenadaki bu tarihi başarıyı resmi kanalları üzerinden duyuran ve genç mühendislerine destek mesajı yayınlayan Çukurova Üniversitesi, şu ifadelere yer verdi:

"Çukurova Üniversitesi ailesi olarak 1.5 Adana Roket Takımımıza başarılar diliyoruz. Emeklerinin ve hayallerinin gökyüzüyle buluşacağı bu önemli yolculukta her daim yanlarındayız. Başarılar gençler, gökyüzü emeklerinizle süslensin!"

Robotik kodlama ve algoritmik düşünme alanındaki yetenekleriyle dikkat çeken öğrenciler, ortaokul çizgi izleyen kategorisinde rakiplerini geride bırakarak birincilik kürsüsüne çıktı.

Adana İl Millî Eğitim Müdürlüğü tarafından yapılan açıklamada, öğrencilerin elde ettiği başarının kent adına gurur verici olduğu belirtilerek, “Robotik kodlama ve algoritmik düşünme becerileriyle büyük bir başarıya imza atan Çukurova Recep Birsin Özen Ortaokulu öğrencilerimiz Ozan Yılmaz ve Mehmet Efe Palaz, MEB-KİT Çizgi İzleyen ve Duvar Takip Robot Yarışması’nda ortaokul çizgi izleyen kategorisinde Türkiye birincisi oldu” denildi.

Açıklamada ayrıca öğrenciler tebrik edilirken, başarılarında emeği bulunan öğretmenlere ve ailelerine teşekkür edildi.

Türkiye birinciliği elde eden öğrencilerin, teknoloji ve yazılım alanındaki başarılarıyla Adana’yı gururlandırdığı vurgulandı.

Gençlerin bilim tutkusu büyük ilgi gördü

Festival kapsamında Adana Gençlik Merkezi'nde kurulan stantlarda, öğrencilerin uzun süren emekler sonucunda ortaya çıkardığı birbirinden değerli ve inovatif projeler sergilendi. Gençlerin bilimsel düşünme becerilerini ve üretkenliklerini ortaya koyduğu çalışmalar, fuarı ziyaret eden katılımcılar ile jüri üyeleri tarafından büyük bir ilgi ve hayranlıkla incelendi.

Adana Gençlik Merkezi'nden tebrik ve teşekkür mesajı

Organizasyonun başarıyla sürmesi üzerine Adana Gençlik Merkezi tarafından resmi bir teşekkür mesajı yayımlandı. Yapılan açıklamada, bilimsel üretkenliğe katkı sunan herkes onurlandırılarak şu ifadelere yer verildi:

"TÜBİTAK Bilim Fuarları Festivali'nin ikinci gününde de gençlerimizin bilime olan tutkusu ve üretkenliği büyük ilgi gördü. Adana Gençlik Merkezi'nde sergilenen birbirinden değerli projeleri hazırlayan tüm öğrencilerimizi ve öğretmenlerimizi tebrik ediyor, teşekkür ediyoruz."

Çukurova Gençlik Merkezi'nde düzenlenen festivalde, 17 okuldan yaklaşık 200 öğrenci tarafından hazırlanan 100 proje sergilendi. Bilimsel düşünceyi teşvik etmeyi amaçlayan etkinlikte öğrenciler, çalışmalarını ziyaretçilere tanıtma fırsatı buldu.

Festivalin açılışına katılan Kemal Kavak, stantları gezerek öğrencilerden projeler hakkında bilgi aldı. Öğrencilerin ortaya koyduğu çalışmaların geleceğe dair umut verdiğini belirten Kavak, gençlerin bilimsel üretime yönelmesinin önemine dikkat çekti.

"Bilimsel Çalışmaların Provasını Yapıyorlar"

Festivalin Proje Koordinatörü Lokman Kara ise etkinlikte, TÜBİTAK tarafından desteklenmeye hak kazanan projelerin tanıtıldığını ifade etti.

Kara, fuarların öğrencilerin araştırma ve geliştirme becerilerini artırdığını belirterek şunları söyledi:

"Gençlerimiz burada bilimsel araştırma yöntemlerinin ve akademik çalışmaların provasını gerçekleştiriyorlar. Bu tür etkinlikler öğrencilerimizin özgüvenlerini artırırken, bilimsel düşünme alışkanlığı kazanmalarına da katkı sağlıyor."

Geleceğin Bilim İnsanları Projelerini Tanıtıyor

Festival boyunca öğrenciler; teknoloji, çevre, sağlık, eğitim ve sosyal bilimler gibi farklı alanlarda hazırladıkları projeleri ziyaretçilere anlattı. Bilimsel merakın ve üretkenliğin ön plana çıktığı etkinlik, öğrencilerin araştırma yapma, problem çözme ve sunum becerilerini geliştirmelerine de olanak sağlıyor.

"TÜBİTAK Bilim Fuarı Festivali", yarın da ziyaretçilerini ağırlamaya devam edecek.

Dijital çağda bilginin çok hızlı yayıldığını belirten Duran, bu hızın beraberinde ciddi riskleri de getirdiğini ifade etti. Özellikle sosyal medya ve dijital platformlarda yayılan doğrulanmamış içeriklerin kamuoyunu yanıltabildiğini vurgulayan Duran, bireysel farkındalığın önemine işaret etti.

"Her paylaşım gerçek değildir"

Paylaşımında dezenformasyonun günümüzün en büyük tehditlerinden biri olduğunu belirten Duran, "İçeriklerin çok hızlı yayıldığı bir zaman dilimindeyiz. Ancak bu hız, beraberinde büyük bir tehlikeyi de getiriyor: Dezenformasyon. Unutmayalım; önümüze düşen her iddia doğru, her paylaşım gerçek değildir" ifadelerini kullandı.

"En güçlü kalkan farkındalık"

Dijital dünyada yanlış bilgilere karşı en etkili savunmanın sorgulama alışkanlığı olduğunu vurgulayan Duran, vatandaşların karşılaştıkları içerikleri doğrulamadan paylaşmamaları gerektiğini belirtti.

Duran, "Özellikle dijital dünyada bu tehlikeye karşı en güçlü kalkanımız bireysel farkındalığımız ve sorgulama alışkanlığımızdır" değerlendirmesinde bulundu.

Kamu spotuna davet

Hakikat mücadelesinde toplumun ortak hareket etmesi gerektiğini ifade eden Duran, "Hakikat mücadelemizde siber vatanımızı hep birlikte savunmamız, dezenformasyona hep birlikte dur dememiz gerekiyor" dedi.

Vatandaşları dezenformasyona karşı farkındalık oluşturmak amacıyla hazırlanan kamu spotunu izlemeye ve paylaşmaya davet eden Duran, "Hakikatin sesini hep birlikte yükseltelim" çağrısında bulundu.

Seyhan ilçesindeki Danışment Gazi Anadolu Lisesi 10. sınıf öğrencilerinin oluşturduğu TAYGAN takımı tarafından geliştirilen "Otopilotlu Erken Uyarı Dron Sistemi", orman yangınlarını henüz duman aşamasındayken tespit ederek ilgili birimlere anlık bildirim gönderebiliyor.

Sensörler yangını algılıyor, dron bölgeye gidiyor

Öğrencilerin geliştirdiği sistemde ilk olarak ormanlık alanlara yerleştirilen sensörler görev yapıyor. Sensörler, yangının başlangıç aşamasında ortaya çıkan karbonmonoksit ve karbondioksit gazlarını tespit ederek merkezi sisteme veri aktarıyor.

Sistemde ayrıca sıcaklık ve nem verileri de sürekli analiz ediliyor. Olası bir yangın riski algılandığında ise koordinat bilgileri otomatik olarak drona gönderiliyor.

Otonom şekilde havalanan dron, ilgili bölgeye giderek üzerindeki yapay zeka destekli sistemler ve gece görüş kameralarıyla alanı tarıyor. Elde edilen görüntüler yapay zeka tarafından analiz ediliyor ve yangın belirtilerinin doğrulanması halinde konum bilgileri ile görüntüler ilgili kurumlara aktarılıyor.

"Amacımız yangını başlangıç evresinde engellemek"

Projenin takım kaptanı Mustafa Erdem, temel hedeflerinin yangınların büyümeden önlenmesi olduğunu söyledi.

Erdem, “Ormana yerleştirdiğimiz sensörler yangının başlangıç aşamasında ortaya çıkan karbonmonoksit ve karbondioksit gazlarını tespit ediyor. Sunucuda düşük nem, yüksek sıcaklık veya gaz tespiti yapıldığında koordinatlar anında drona gönderiliyor. Dronumuz otonom şekilde bölgeye giderek yapay zeka ve gece görüş kameralarıyla tarama gerçekleştiriyor. Temel amacımız yangını daha başlangıç evresindeyken tespit ederek büyümesini engellemek” dedi.

Veriler anında ilgili kurumlara iletilecek

Projenin mekanik kısmında görev alan öğrencilerden Nisanur Batır da sistemin tamamen erken uyarı mantığıyla çalıştığını belirtti.

Batır, “Sensörlerimiz ormandaki sıcaklık, nem ve gaz durumunu analiz ederek sisteme gönderiyor. Dronumuz otonom uçuşla bölgeyi kontrol ediyor ve risk durumunda itfaiye ile Orman Genel Müdürlüğü ekiplerine anında haber veriyor. Projemizle TEKNOFEST 2026'ya başvurduk. Şu an ön değerlendirme aşamasındayız ve sonuçları bekliyoruz” diye konuştu.

Hedef, yangınlara ilk dakikalarda müdahale

Proje Danışmanı Arif Arabacı ise geliştirdikleri sistemle yangınlara 5 ila 10 dakika gibi kısa sürelerde müdahale edilmesini amaçladıklarını ifade etti.

Orman Genel Müdürlüğü ile yaptıkları görüşmelerde yangınların önemli bir bölümünün yüksek gerilim hatları ve orman içinden geçen elektrik direkleri çevresinde çıktığını öğrendiklerini belirten Arabacı, sensörleri öncelikli olarak bu bölgelere yerleştirmeyi planladıklarını söyledi.

Arabacı, “Orman Genel Müdürlüğü ile yaptığımız görüşmelerde yüksek gerilim hatları ve elektrik direklerinin yangın çıkış nedenleri arasında önemli bir yere sahip olduğunu öğrendik. Bu nedenle sensörlerimizi 100 ila 200 metre aralıklarla öncelikle riskli bölgelere yerleştirmeyi hedefliyoruz” dedi.

TEKNOFEST 2026 için yarışıyorlar

Teknoloji ile çevre korumayı buluşturan proje, orman yangınlarının erken aşamada tespit edilmesini sağlayarak müdahale süresini kısaltmayı ve doğal alanlarda oluşabilecek zararları en aza indirmeyi amaçlıyor.

Adanalı öğrenciler, geliştirdikleri yapay zeka destekli otonom dron sistemiyle TEKNOFEST 2026'ya başvururken, projeleri şu anda ön değerlendirme sürecinde bulunuyor.

Astronomiye olan ilgisi BİLSEM ve UZAYMER ziyaretiyle güçlendi

Deniz Batu Doğru’nun uzay ve astronomiye olan ilgisi küçük yaşlarda başladı. Ortaokul döneminde eğitim aldığı Çukurova Bilim ve Sanat Merkezi kapsamında gerçekleştirilen etkinlikler, bu ilgisinin gelişmesinde önemli rol oynadı.

Özellikle Çukurova Üniversitesi Uzay Bilimleri ve Güneş Enerjisi Araştırma ve Uygulama Merkezi ziyareti, Doğru’nun astronomi alanına yönelmesinde dönüm noktalarından biri oldu. Burada gözlem ve araştırma çalışmalarını yakından inceleme fırsatı bulan genç öğrenci, uzayın bilinmeyen yönlerini keşfetme isteğinin daha da arttığını ifade etti.

Liselere Geçiş Sistemi kapsamında Adana Fen Lisesi’ni kazandıktan sonra da bu ilgisini akademik çalışmalarla destekleyen Doğru, okulun Astronomi ve Astrofizik Kulübü'ne katılarak araştırmalarını daha ileri seviyeye taşıdı.

TÜBİTAK Bilim Olimpiyatları’nda Türkiye derecesi elde etti

TÜBİTAK tarafından düzenlenen Bilim Olimpiyatları, Türkiye'nin en prestijli öğrenci yarışmaları arasında yer alıyor. Deniz Batu Doğru da geçen yıl astronomi ve astrofizik kategorisinde bu zorlu maratona katıldı.

Mayıs ayında gerçekleştirilen ilk aşama sınavında Türkiye genelinde ilk 50 öğrenci arasına giren Doğru, ikinci aşama sınavına katılmaya hak kazandı. Yaz döneminde TÜBİTAK tarafından düzenlenen özel eğitim kampına davet edilen öğrenci, burada alanında uzman akademisyenlerden lisans ve lisansüstü düzeyde eğitim aldı.

Aralık ayında yapılan ikinci aşama sınavında da başarılı olan Doğru, ülke genelinde dereceye giren 25 öğrenci arasına adını yazdırdı ve bronz madalyanın sahibi oldu. Bu başarı sayesinde hem akademik anlamda önemli bir kazanım elde etti hem de yükseköğretim sürecinde çeşitli avantajlar kazandı.

Astronomi ve astrofiziği hayatının bir parçası olarak görüyor

Deniz Batu Doğru, astronomi ve astrofiziğin yalnızca bir ders ya da hobi olmadığını, hayatının önemli bir bölümü haline geldiğini söylüyor. Boş zamanlarını çoğu zaman araştırma yaparak geçirdiğini belirten başarılı öğrenci, merak duygusunun onu sürekli yeni bilgiler öğrenmeye yönlendirdiğini ifade ediyor.

Üniversite sınavına hazırlandığı dönemde bile astronomi çalışmalarını bırakmadığını anlatan Doğru, elde ettiği bilgileri gelecekte kullanabileceği bir kariyer hedeflediğini dile getiriyor. Mühendislik eğitimi almayı planlayan genç öğrenci, aynı zamanda astronomi ve astrofizik alanında da çalışmalar yürütmek istediğini vurguluyor.

Bilimsel araştırmalara duyduğu ilgi sayesinde önemli bir başarı elde eden Doğru, Türkiye’de astronomi ve uzay bilimleri alanında yetişen genç yetenekler arasında gösteriliyor.

2019 yılında lise öğrencileri tarafından kurulan ve Seyhan Gençlik Merkezi tarafından desteklenen “ALESTA” teknoloji takımı, yapay zeka ve kamera destekli su altı araçları geliştiriyor. Takımın geliştirdiği araçlar, otonom ya da uzaktan kumanda sistemiyle hareket ederek belirlenen görevleri yerine getirebiliyor.

TEKNOFEST’te ödüller kazandılar

Yaklaşık 7 yıldır TEKNOFEST yarışmalarında mücadele eden ekip, “İnsansız Su Altı Sistemleri”, “En Özgün Yazılım” ve “En İyi Takım Ruhu” gibi kategorilerde ödüller kazanırken, katıldıkları uluslararası organizasyonlardan da derecelerle döndü.

Öğrenciler son olarak, hassas kavrama yeteneğine sahip 3 eksenli robotik kola ve 6 motorlu itki sistemine sahip yeni nesil bir su altı aracı geliştirdi.

“Fırtına” 60 metre derinliğe inebiliyor

“Fırtına” adı verilen araç, otonom ya da uzaktan kumandalı şekilde çalışabiliyor. Araç, 60 metre derinliğe kadar dalış yapabiliyor, nesneleri sınıflandırabiliyor ve robotik kollarıyla toplama işlemleri gerçekleştirebiliyor.

Adanalı öğrenciler, “Fırtına” ile Mısır’da düzenlenen Deniz İleri Teknoloji Eğitimi-Uzaktan Kumandalı Araç Yarışması’na (MATE-ROV) katıldı. Takım, yarışmada “En İyi İletişim Sistemi” ödülünü kazanırken, Kanada’da 23-27 Haziran tarihleri arasında düzenlenecek MATE-ROV Su Altı Sistemleri Yarışması Dünya Finalleri’ne katılma hakkı elde etti.

Hedef dünya şampiyonluğu

Kanada’daki dünya finallerine hazırlanan öğrenciler, çalışmalarını Adana Fen Lisesi laboratuvarlarında ve Çukurova Yarı Olimpik Yüzme Havuzu’nda sürdürüyor.

Takım danışmanı bilişim teknolojileri öğretmeni Osman Onur Dilci, geliştirdikleri sistemlerin su altı araştırmaları ile arama-kurtarma gibi kritik görevlerde kullanılabileceğini belirterek, “İmkanlarımızı ve becerilerimizi daha da üst seviyeye çıkartmaya çalışıyoruz. Gayretli ve özverili çalışmalarla buraya kadar geldik. Sürdürülebilir şekilde yeni üyelerimizi eğiterek takım bünyesine katıyoruz. Önümüzde gelişmek için çok uzun bir yol var” dedi.

Takım mentörü Sinan Çakıcı da Gençlik ve Spor Bakanlığı bünyesindeki Seyhan Gençlik Merkezi olarak öğrencilere malzeme, kamp, konaklama ve ulaşım desteği verdiklerini söyledi.

“Gece gündüz çalışıyoruz”

Takım kaptanı 10’uncu sınıf öğrencisi Mehmet Ulaç Girgin ise projede yazılım ve mekanik alanlarında görev aldığını ifade ederek, “Gece gündüz demeden havuzlarda, atölyelerde çalışıyoruz. Mısır’da güzel bir derece elde edip Kanada’ya gitmeye hak kazandık. Kanada’da elimizden gelenin en iyisini yaparak üst düzey başarı elde etmeyi hedefliyoruz” diye konuştu.

Girgin, dünya finallerinde farklı ülkelerden gelen takımlarla bilgi alışverişi yapmak istediklerini de belirterek, “Orada farklı takımlarla iletişim kurarak onlardan bir şeyler öğrenmeyi, onlara bir şeyler öğretmeyi, verimli iletişimler kurup güzel bağlantılar kazanmak istiyoruz” ifadelerini kullandı.

Takım üyelerinden 10’uncu sınıf öğrencisi Buğlem Nisan Ekinci de aracın mekanik ve programlama kısmında görev aldığını belirtti.

Takım sayesinde teorik bilgileri pratiğe dökme fırsatı bulduğunu ifade eden Ekinci, “Programlama dilini biliyordum ancak hiç pratiğe dökmemiştim. Bu sayede bilgilerimi çizerek, tasarlayarak pratiğe dökme şansı buldum” dedi.

Sanayi ve Teknoloji Bakanlığı koordinesinde yürütülen çalışmalarda, "ortak akıl" ve "toplumsal sahiplik" prensipleri doğrultusunda tüm paydaşların görüş ve önerileri toplandı. Son rötuşları yapılan Türkiye’nin yeni "Yapay Zeka Eylem Planı"nın önümüzdeki ay resmen kamuoyuna duyurulması bekleniyor. Yeni yol haritası; işlemci kapasitelerinin artırılmasını, dijital dönüşümün hızlandırılmasını, kamunun elindeki büyük verinin katma değere dönüştürülmesini ve bu alanda uzman yetiştirecek geniş çaplı eğitim programlarının yaygınlaştırılmasını emrediyor.

Yapay zekanın "Türkçe"si bir Türk gibi düşünecek

Türkiye'nin bu alandaki en prestijli projelerinden birini Türkçe büyük dil modelleri oluşturuyor. T3 Vakfı ve Baykar işbirliğiyle geliştirilen ve Temmuz 2025'te sosyal beta sürümüyle kullanıma sunulan T3 AI, açık kaynak kodlu yapısıyla Türkçe ve farklı dillerde başarıyla çalışmaya devam ediyor. Projeye Milli Eğitim Bakanlığı, Anadolu Ajansı, TRT, TÜBA, SETA ve Microsoft gibi dev yapılar destek veriyor. Öte yandan, TÜBİTAK tarafından geliştirme aşaması sürdürülen yerli büyük dil modelinin, yapay zekanın Türkçe dil nüanslarına tamamen hakim olmasına ve tabiricaizse "bir Türk gibi düşünmesine" katkı sağlaması hedefleniyor.

Veriler Türkiye'de kalacak: Hiper ölçekli merkezler yolda

Veri güvenliği ve siber egemenlik kapsamında Türkiye, küresel veri merkezi yatırımlarını ülkeye çekmek için stratejik bir adım attı. Turkcell ve Google Cloud ortaklığıyla Ankara'da hayata geçirilecek olan hiper ölçekli veri merkezleri, Türkiye'nin ürettiği kritik verilerin yurt dışına çıkmadan ülke sınırları içerisinde güvenle saklanmasını ve işlenmesini sağlayacak. Bu devasa altyapı tesislerinin 2028 yılında tam kapasiteyle hizmete girmesi planlanıyor.

Savunma sanayisinden siber sahaya: MAIN ve ALFA devrede

Cumhurbaşkanlığı Savunma Sanayii Başkanlığı, dijital dönüşümün askeri kanadını yönetmek üzere ocak ayında Yapay Zeka, Kuantum ve Otonom Sistemler Tatbikatı (ALFA) için bilgi istek dokümanı yayımladı. ALFA tatbikat senaryolarında; sürü yetenekleri, meskun mahal operasyonları, ortak yer kontrol istasyonları ve İHA sürülerinin kuantum anahtar dağıtımıyla kriptolu haberleşmesi gibi geleceğin savaş teknolojileri denenecek.

Saha çözümlerinin en somut örneği olan HAVELSAN imzalı MAIN Kurumsal Yapay Zeka Platformu ise bünyesindeki 9 milyar parametreli Türkçe büyük dil modeliyle dikkat çekiyor. Güvenlik ve kamu odaklı tasarlanan MAIN; 200'ü aşkın dilde metin anlama, taktik planlama, sesli komut işleme, siber güvenlik asistanlığı ve medya analizi gibi üst düzey yetenekleri yerli imkanlarla sunuyor.

Kamuda dezenformasyona karşı yapay zeka kalkanı

Cumhurbaşkanlığı İletişim Başkanlığı, dijital alanda doğru bilginin korunması ve bilgi kirliliğiyle mücadele amacıyla kamu internet sitelerinde "yapay zeka uyumlu teknik standart dönüşümü" başlattı. Bu hamle sayesinde yapay zeka sistemleri, resmi içerikleri ve kurumsal yapıları en doğru şekilde algılayıp yorumlayabilecek, böylece manipülasyon ve dezenformasyona karşı güçlü bir stratejik koruma hattı oluşturulacak. Başkanlık ayrıca, dünya genelinde 18 milyondan fazla kullanıcısı olan açık kaynaklı yapay zeka platformu Hugging Face'e katılarak içerik paylaşan ilk kamu kurumu unvanını aldı.

Türk Devletleri Teşkilatı'ndan ortak yapay zeka eylem planı

Türkiye, yapay zeka vizyonunu sınır ötesine taşıyarak Türk dünyasıyla da bütünleştiriyor. 15 Mayıs'ta Kazakistan'ın Türkistan şehrinde "Yapay Zeka ve Dijital Kalkınma" temasıyla toplanan Türk Devletleri Teşkilatı (TDT) Gayriresmi Zirvesi'nde tarihi kararlara imza atıldı. Türkiye'nin liderliğinde; Türk dillerini korumak, kültürel bağı güçlendirmek, sağlık ve eğitim teknolojilerini ortaklaştırmak amacıyla "Türk Büyük Dil Modeli"nin geliştirilmesi kararlaştırıldı. Zirvede mutabık kalınan TDT Yapay Zeka ve Dijital Kalkınma Eylem Planı'nın yıl sonuna kadar tamamlanarak yürürlüğe girmesi hedefleniyor.

İLK ETAPTA AJET UÇUŞLARINDA KULLANILACAK

TÜRKSAT AŞ tarafından sağlanacak olan yüksek hızlı internet hizmeti, öncelikli olarak AJet filosunda kullanıma sunulacak. Proje kapsamında TCI Aircraft Interior ve AJet ortaklığıyla yürütülen çalışmalarda önemli bir eşik aşıldı. AJet filosunda bulunan 122 yolcu uçağının test ve montaj süreçleri başarıyla tamamlandı. Kurulumu devam eden altyapının bu yıl içinde aktif edilmesi planlanıyor.

THY FİLOSU İÇİN HEDEF 2027

Havacılık sektöründeki bu dijital sıçrama sadece bir firmayla sınırlı kalmayacak. Bakan Uraloğlu, altyapı çalışmalarının genişletileceğini belirterek, 2027 yılında hizmetin Türk Hava Yolları (THY) filosuna da entegre edileceğini duyurdu. Bu stratejik adımla birlikte Türkiye'nin yerli uydu altyapısı sivil havacılıkta tam kapasiteyle kullanılacak.

KESİNTİSİZ BAĞLANTI VE YERLİ "YOLCU PORTALI"

Sistemin işleyişi ve hizmet kalitesi sıkı bir denetim mekanizmasına bağlanıyor. İnternet trafiği, TÜRKSAT bünyesindeki Network Operasyon Merkezi üzerinden 7 gün 24 saat izlenecek. Uçuş sırasında yolcular, Türk mühendisler tarafından geliştirilen yerli "Yolcu Portalı" üzerinden sisteme giriş yapacak. İnternet paketi satın alma, mesajlaşma, video konferans ve bulut tabanlı iş uygulamalarına erişim uçuş boyunca kesintisiz sağlanacak.

Yaş doğrulama için teknik altyapı kuruluyor

Sürecin sadece kağıt üzerinde bir yasal düzenleme olarak kalmayacağını, çok güçlü bir teknik altyapı ve denetim mekanizmasıyla destekleneceğini vurgulayan Bakan Göktaş, sosyal ağ sağlayıcılarına yönelik ciddi yükümlülükler getirildiğini ifade etti. Dijital platformların 15 yaş altı çocuklara hizmet sunarken uyması gereken kuralların netleştirileceğini söyleyen Göktaş, küresel sosyal medya şirketlerinin bu kurallara entegre olabilmesi için yaş doğrulama sistemleri üzerinde çalıştıklarını belirtti. Bakanlık bünyesindeki çalışma grubunun, yaş tespiti için hangi dijital yöntemlerin ve kimlik doğrulama modellerinin kullanılacağına dair teknik analizleri sürdürdüğü ve yönetmeliğin yürürlüğe girmesiyle birlikte bu sistemlerin zorunlu hale geleceği kaydedildi.

İl Tarım ve Orman Müdürlüğünce Adana Müze Kompleksi'nde düzenlenen etkinlikte, biyolojik-biyoteknik mücadele ve bitki sağlığı alanlarında çalışmalar yapan Tarım ve Orman Bakanlığı Tarımsal Araştırmalar ve Politikalar Genel Müdürlüğüne (TAGEM) bağlı enstitüler stant kurdu, katılımcıları bilgilendirdi.

TAGEM Genel Müdürü Mustafa Altuğ Atalay, programın açılışında, biyolojik ve biyoteknik mücadeleyle bitki sağlığı alanında son derece önemli işler başaran çalışanlarını kutladı.

Biyolojik ve biyoteknik mücadele kapsamında yaptıkları çalışmaları anlatan Atalay, şöyle devam etti:

"Adana'da turunçgilde geçen sene neredeyse sıfırdan başladığımız çalışmalar kapsamında 500 binin üzerinde faydalı böcek bıraktık. Etkinliğini de ölçüyoruz, bu bölgede ciddi başarılar var. Kahverengi kokarcada ise tam istediğimiz rakama gelmedi ama onun da zamanı var birkaç sene istiyor. Akdeniz meyve sineğinde kısırlaştırma çalışması yapıyoruz. Bitki koruma ve bitki sağlığı alanında aşağı yukarı 2-3 senede dünyanın ilk sıralarına gelebildik. Siz bizi gelin 5-10 sene sonra görün. Dünyada nasıl savunma sanayisinde en üstlere geldiysek bitki koruma ve bitki sağlığı açısından zaten iyi olan pozisyonumuzu en üstlere çıkaracağımıza inanıyorum."

Tarım ve Orman Bakanlığı Gıda Kontrol Genel Müdür Yardımcısı Yunus Bayram da bitki sağlığının zincirleme olarak evrenin sağlığını etkileyen önemli bir unsur olduğunu ifade etti.

Bayram, Türkiye'nin, dünyada ürün ve biyoçeşitlilik ile alternatif ürünler bakımından son derece zengin ve aynı zamanda ihracatçı bir ülke olduğunu belirterek "Bitkisel üretimde gıda arzını korurken güvenilirliğini de sağlamamız gerekiyor. İki tarafı keskin bir kılıç. Bir taraftan kalıntıyı yöneteceğiz, bir taraftan ürün güvenilir olacak, bir taraftan da pazar boş olmayacak." dedi.

Vali Yardımcısı Hasan Balcı da Sakarya'da görev yaptığı sırada katıldığı finans alanında uluslararası toplantılarda özel sektörün hem dünya hem Türkiye ölçeğinde yatırımlarını tarıma kaydırdıklarını gözlediğini belirtti.

Açılış konuşmalarının ardından "Çevre Dostu Uygulamalar Biyolojik Biyoteknik Mücadele" konulu panel yapıldı.

Yerli olarak geliştirilen bu yakıt teknolojisi, füze sistemlerine kazandırdığı teknik avantajlarla dikkat çekiyor. Uzun süre depolanabilme, düşük sıcaklıklarda dahi tam performansla çalışabilme ve yüksek enerji üretme yetenekleri sayesinde YILDIRIMHAN, operasyonel anlamda yüksek hareket kabiliyetine sahip olacak.

3 ton harp başlığı kapasitesiyle saha testlerine hazırlanıyor

YILDIRIMHAN füze sisteminin taşıma kapasitesi ve test süreçlerine ilişkin önemli detaylar da paylaşıldı. 3 ton harp başlığı taşıma kapasitesine sahip olan sistemin laboratuvar ortamındaki test süreçleri başarıyla sonuçlandırıldı.

Planlanan takvim doğrultusunda ilerleniyor

Milli Savunma Bakanlığı’ndan yapılan açıklamada, sistemin gerçek saha koşullarındaki performansını ölçecek olan saha testlerine ilişkin hazırlıkların titizlikle sürdürüldüğü belirtildi. Projenin planlanan takvim doğrultusunda ilerlediği vurgulanırken, YILDIRIMHAN'ın Türk Silahlı Kuvvetleri'nin caydırıcılık gücünü önemli ölçüde artırması bekleniyor.