CHP Adana Milletvekili, TBMM Başkanlık Divanı Üyesi ve Jeoloji Yüksek Mühendisi Dr. Müzeyyen Şevkin, Çukurova’da tarımsal üretim yapan çiftçilerin yaşadığı ekonomik ve yapısal sorunların Meclis tarafından araştırılmasını istedi.
Şevkin, çiftçilerin artan üretim maliyetlerinin yanı sıra ürün fiyatlarındaki belirsizlik, pazarlama ve depolama yetersizliği, sulama ve enerji giderleri ile iklim kaynaklı risklerle karşı karşıya olduğunu belirtti.
Şevkin’in tarım maliyetleri konusunda daha önce TBMM Genel Kurulu’nda da benzer sorunları gündeme getirdiği görülüyor. Ağustos 2026’daki konuşmasında mazot, gübre, ilaç, tohum ve işçilik maliyetlerine dikkat çekmişti.
“Üretici emeğinin karşılığını alamıyor”
Çukurova’nın Türkiye’nin önemli tarımsal üretim merkezlerinden biri olduğuna dikkat çeken Şevkin; pamuk, mısır, buğday, narenciye, karpuz, sebze ve çeşitli meyvelerin bölgede yoğun olarak üretildiğini belirtti.
Girdi maliyetlerindeki artışın ürün fiyatlarına aynı ölçüde yansımadığını savunan Şevkin, “Mazot, gübre, zirai ilaç, tohum, elektrik, sulama, işçilik ve nakliye giderleri artarken çiftçinin ürettiği ürünün fiyatı aynı oranda artmıyor. Üretici emeğinin karşılığını alamıyor” dedi.
“Hasat geliyor, çiftçi ürününü kaça satacağını bilmiyor”
Çiftçinin karşı karşıya bulunduğu temel sorunlardan birinin pazarlama ve depolama olduğunu ifade eden Şevkin, yeterli depolama ve soğuk hava deposu imkânı bulunmayan üreticilerin hasat döneminde ürünlerini satmak zorunda kalabildiğini söyledi.
Şevkin, “Çiftçi aylarca emek veriyor, tarlasına yatırım yapıyor ancak hasat zamanı geldiğinde ürününü hangi fiyattan satacağını bilmiyor. Ürününü bekletme imkânı olmayan üretici, çoğu zaman maliyetinin altında satış yapmak zorunda kalıyor” ifadelerini kullandı.
Çiftçinin üretimden çekilmesi riskine dikkat çekti
Mısırdan karpuza, narenciyeden sebze ve meyveye kadar farklı ürünlerde benzer sorunların yaşandığını belirten Şevkin; plansız üretim, yüksek maliyetler, pazarlama eksikliği, ithalat politikaları ve üretici örgütlenmesine ilişkin sorunların çiftçinin gelirini etkilediğini savundu.
Çiftçinin üretimden uzaklaşmasının tarımsal üretim kapasitesi açısından da sonuçları olacağını belirten Şevkin, “Çiftçi üretimden uzaklaştığında yalnızca bir üreticiyi kaybetmiyoruz. Tarımsal üretim kültürünü, istihdamı ve ülkenin gıda güvenliğini de riske atıyoruz” dedi.
Şevkin, geçmişte de TBMM'de Çukurova'da sulama ve çiftçinin ekonomik sorunlarını gündeme getirmişti.
Çukurova’ya özgü tarımsal planlama istedi
Şevkin, Çukurova tarımındaki sorunların dönemsel desteklerin ötesinde kapsamlı bir planlama çerçevesinde ele alınması gerektiğini belirtti.
Meclis araştırması kapsamında ürün bazında üretim maliyetleri ve çiftçinin gelir kayıplarının yanı sıra tarım arazilerindeki değişim, sulama ve enerji giderleri, ürün fiyatları, ithalat-ihracat politikaları, depolama olanakları ve üretici örgütlenmesinin incelenmesini istedi.
Üreticinin ekim yapmadan önce maliyetini ve ürününü hangi kanallardan pazarlayacağını öngörebilmesi gerektiğini belirten Şevkin, “Çukurova’nın toprağı da çiftçisi de korunmalıdır” ifadelerini kullandı.
