Restoran ve kafelerde tüketicileri yakından ilgilendiren şeffaf menü uygulamasıyla birlikte yeni bir dönem başladı. Tarım ve Orman Bakanlığı Gıda ve Kontrol Genel Müdürlüğü tarafından duyurulan düzenleme kapsamında toplu tüketim yerlerinde sunulan yiyeceklerin içerik bilgileri ve enerji (kalori) değerlerinin tüketicilerle paylaşılması zorunlu hale getirildi.
Kozan İlçe Tarım ve Orman Müdürlüğü de sosyal medya hesabından yaptığı bilgilendirmeyle uygulamanın kapsamını, işletmelere tanınan uyum sürelerini ve kalori hesaplamalarının nasıl yapılacağını açıkladı.
Yeni uygulamayla vatandaşlar, restoran ve kafelerde sipariş vermeden önce tercih edecekleri yiyeceklerin içeriğini ve bir porsiyonda ne kadar kalori bulunduğunu öğrenebilecek.
Restoran ve kafelerde son uyum tarihleri belli oldu
Şeffaf menü uygulamasında işletmelerin büyüklüğüne ve faaliyet yapısına göre farklı uyum tarihleri belirlendi.
Tarım ve Orman Bakanlığının paylaştığı takvime göre:
-
Ulusal zincir işletmeler: İçerik ve enerji bilgilerini sunma zorunluluğu için son uyum tarihi 1 Temmuz 2026.
-
Aynı ilde 3 ve üzeri şubesi bulunan işletmeler: İçerik ve enerji bilgilerini sunmak için son tarih 31 Aralık 2026.
-
Diğer toplu tüketim yerleri: İçerik bilgilerini 31 Aralık 2026 tarihine kadar açıklamak zorunda.
-
Diğer toplu tüketim yerlerinde kalori bilgisi: Enerji değerlerinin tüketiciye sunulması için son uyum tarihi 31 Aralık 2027.
Böylece ulusal zincir işletmeler için belirlenen uyum tarihi geride kalırken aynı ilde en az üç şubesi bulunan işletmelerin yıl sonuna kadar gerekli düzenlemeleri tamamlaması gerekiyor.
Menülerde hangi bilgiler yer alacak?
Şeffaf menü uygulamasıyla birlikte tüketicilere sunulan gıdaların içerik bilgisi ve enerji değerleri erişilebilir hale getirilecek.
İşletmeler, bu bilgileri farklı yöntemlerle müşterilerine sunabilecek.
Bakanlığın açıklamasına göre içerik ve kalori bilgileri; basılı menüler, panolar, broşürler, dijital ekranlar veya karekod (QR kod) aracılığıyla paylaşılabilecek.
Ancak karekod yöntemi kullanıldığında, karekodu kullanamayan tüketicilere de bilgilerin ayrıca sağlanabileceğine ilişkin bilgilendirme yapılması zorunlu olacak.
Bu sayede akıllı telefon kullanmayan veya karekod okutamayan müşterilerin de yiyeceklerin içerik ve enerji bilgilerine ulaşabilmesi amaçlanıyor.
Bir porsiyon yemeğin kalorisi nasıl hesaplanacak?
Uygulamanın önemli başlıklarından birini de yiyeceklerin enerji değerlerinin hesaplanması oluşturuyor.
Tarım ve Orman Bakanlığının bilgilendirmesine göre gıda işletmecileri, yemeklerde kullandıkları bileşenlerin ortalama enerji değerlerini esas alarak tüketiciye sunulan bir porsiyonun toplam kalori miktarını hesaplamak ve bu bilgiyi paylaşmak zorunda.
Bakanlığın örnek hesaplamalarında şu değerler yer aldı:
-
Et yemeği: Bir porsiyon yaklaşık 312 kilokalori (kcal).
-
Kuşbaşılı kaşarlı pide: Bir porsiyon yaklaşık 838 kilokalori (kcal).
Paylaşılan bu rakamların örnek olduğu özellikle belirtildi. Her işletmenin, sunduğu yemeğin enerji değerini kendi tarifinde kullandığı malzemelere ve porsiyon miktarına göre hesaplaması gerekiyor.
Enerji değerlerinin hesaplanmasında Türkiye Gıda Kompozisyon Veri Tabanı (TURKOMP) verilerinden yararlanılabileceği de aktarıldı.
Karekod kullanmayan müşteriler de bilgi alabilecek
Yeni uygulamada tüketicilerin bilgiye erişimi için yalnızca dijital yöntemlerle sınırlı kalınmayacak.
İşletmeler menülerinde karekod kullanmayı tercih etse bile bu yöntemi kullanamayan müşterilere içerik ve kalori bilgilerinin ayrıca sağlanabileceğini bildirmekle yükümlü olacak.
Böylece yiyeceklerin içeriği ve enerji değerlerine ilişkin bilgilere farklı tüketici gruplarının erişebilmesi sağlanacak.
Kozan İlçe Tarım ve Orman Müdürlüğünden bilgilendirme
Kozan İlçe Tarım ve Orman Müdürlüğü, restoran ve kafelerde şeffaf menü uygulamasına ilişkin yaptığı paylaşımda tüketicilerin bilinçli tercihler yapabilmesinin önemine dikkat çekti.
Müdürlük, toplu tüketim yerlerinde sunulan gıdaların içerik ve kalori değerlerinin tüketiciye açıklanmasına ilişkin kuralları hatırlatarak işletmelerin belirlenen uyum tarihlerine dikkat etmesi gerektiğini duyurdu.
Uygulamayla birlikte restoran ve kafelerde tüketicilerin yalnızca yiyeceklerin fiyatını değil, içeriklerini ve enerji değerlerini de öğrenerek tercih yapabilmeleri hedefleniyor.
