Türkiye Büyük Millet Meclisi (TBMM) gündeminde yer alan ve veteriner hekimlere yönelik idari para cezalarını önemli ölçüde artıran kanun teklifi, meslek örgütlerinin tepkisini çekmeye devam ediyor. Yalnız Değilsin Veteriner Hekim Nihat Köse Dayanışma Derneği, düzenlemeye ilişkin kapsamlı bir değerlendirme raporu yayımlayarak, yalnızca hekimleri hedef alan cezalandırma odaklı bir yaklaşımın veteriner sağlık sistemindeki köklü sorunları çözemeyeceğini duyurdu.
Dernek Başkanı Üzeyir Can tarafından yapılan açıklamada, meslek etiğinin ve disiplininin korunmasının önemine dikkat çekilirken, yasa teklifindeki cezaların adil ve sürdürülebilir olmaktan uzak olduğu vurgulandı.
Sahadaki Gerçek Sorunlar Görmezden Geliniyor
Dernek Başkanı Üzeyir Can, yasa teklifinde bazı usulsüzlükler için 600 bin TL’ye varan idari para cezalarının öngörüldüğünü belirterek, denetimlerin sadece yasal kliniklerle sınırlı kalmasını eleştirdi. Sahada kayıt dışı ve kontrolsüz pek çok unsurun cirit attığını belirten Can, veteriner hekimlerin mücadele etmek zorunda kaldığı riskli alanları şu şekilde sıraladı:
-
İnternet üzerinden denetimsiz yapılan veteriner tıbbi ürün satışları,
-
Menşei belirsiz spot ürün piyasaları ve kayıt dışı ilaç hareketleri,
-
Yetkisiz kişi ve kurumlarca yürütülen ilaç satışları,
-
Kaçak olarak çalışan teknisyenler ve bilimsel dayanağı olmayan ampirik tedaviler,
-
Sosyal medya kanalları üzerinden yapılan kontrolsüz sağlık yönlendirmeleri.
Mevcut kanun teklifinde bu kaçak yapılara karşı güçlü ve caydırıcı mekanizmaların bulunmadığını ifade eden Can, "Eğer sahada görev yapan veteriner hekime yüz binlerce liralık cezalar uygulanacaksa; yetkisiz ilaç satanlara, kaçak çalışanlara ve internet üzerinden bu ürünleri pazarlayanlara çok daha ağır yaptırımlar uygulanmalıdır" dedi.
İlaçta Karekod ve Dijital Takip Zorunlu
Açıklamada, gerçek bir ilaç güvenliğinin sadece klinik baskınları ve denetimleriyle sağlanamayacağı, tam izlenebilirlik için teknolojik altyapının şart olduğu belirtildi. İlaç hareketlerinin şeffaf olması gerektiğini savunan dernek yönetimi, şu ifadeleri kullandı: "Gerçek denetim yalnızca veteriner hekimin reçetesine ya da kliniğine bakılarak sağlanamaz. İlacın üretildiği andan son kullanıcıya ulaşana kadar her hareketinin kayıt altına alınması gerekir. Karekod ve tam izlenebilirlik sistemi olmadan kaçak ürün hareketlerinin, internet satışlarının ve kayıt dışı ilaç kullanımının önüne geçmek mümkün değildir."
Küresel Tehdit: Antimikrobiyel Direnç Uyarısı
Düzenlemenin sadece bir meslek grubunu değil, doğrudan toplum sağlığını ilgilendirdiğini hatırlatan veteriner hekimler, Dünya Sağlık Örgütü’nün de küresel tehdit olarak kabul ettiği "antimikrobiyel direnç" konusuna dikkat çekti. Veteriner ilaçlarının ve antibiyotiklerin kayıt dışı kullanılmasının gıda güvenliğini sabote ettiğini ve insan sağlığını tehlikeye attığını belirten yetkililer, adil bir denetim sistemi kurulmadığı takdirde halk sağlığının büyük yara alacağını vurguladı.
"Cezasızlık Değil, Adil Denetim İstiyoruz"
Dernek olarak denetim mekanizmalarına karşı olmadıklarının altını çizen Yalnız Değilsin Veteriner Hekim Nihat Köse Dayanışma Derneği Başkanı Üzeyir Can, kamu otoritelerine çağrıda bulunarak yasa teklifinin yeniden revize edilmesini talep etti:
"Biz cezasızlık istemiyoruz. Biz adil, uygulanabilir, ölçülü ve gerçek sorunu hedef alan bir sistem istiyoruz. Denetim yalnızca veteriner hekime yönelirse kaçak yapı büyür, spot piyasa büyür, internet satışı büyür ve antimikrobiyel direnç daha da güçlenir. Bunun sonucunda kaybeden yalnızca meslek mensupları değil, toplum sağlığı olur."