Sabah Gazetesi yazarı Dilek Güngör, bugünkü köşesinde bütçedeki yüksek faiz ödemeleri ile esnafın yaşadığı finansman krizi arasındaki çelişkiye dikkat çekti. “Esnaf yapılandırma bekliyor!” başlıklı yazısında Güngör, özellikle küçük işletmelerin vergi ve prim borçlarını mevcut koşullarda ödeyemez hale geldiğini vurguladı.
Faiz ödemelerinde rekor artış
Hazine ve Maliye Bakanlığı tarafından açıklanan bütçe uygulama sonuçlarına göre, ocak ayında faiz ödemeleri geçen yılın aynı dönemine kıyasla yüzde 180 artarak 456,4 milyar TL’ye ulaştı. Bu tutar, aylık bazda şimdiye kadarki en yüksek seviyeye işaret etti.
Bakanlık, söz konusu ödemenin önemli bölümünün 10 yıl önce ihraç edilen TÜFE’ye endeksli devlet iç borçlanma senetlerinin vadesi gelen enflasyon farkından kaynaklandığını açıkladı. Güngör ise yazısında, geçmiş enflasyon farkı tahvil sahiplerine ödenirken esnafın yükünü kimin hafifleteceğini sordu.
“Af değil, ödenebilir yapılandırma”
Güngör, Hazine ve Maliye Bakanı Mehmet Şimşek’in yeni bir vergi ve SGK yapılandırmasına sıcak bakmadığını hatırlattı. Yıl sonunda kamu alacaklarının yapılandırılmasında faiz oranlarının düşürüldüğünü ancak bunun sahada yeterli karşılık bulmadığını ifade etti.
Artan kira, elektrik, personel ve hammadde giderlerinin esnafı zorladığını belirten Güngör, alım gücündeki gerileme nedeniyle satışların düştüğünü ve birçok işletmenin prim ile vergi borçlarını zamanında ödeyemediğini yazdı.
Esnafın talebinin borç affı olmadığını özellikle vurgulayan Güngör, işletmelerin “borçların silinmesini değil, ödenebilir şartlara kavuşturulmasını” istediğini aktardı. Pek çok işletmede faiz yükünün ana parayı geçtiğini, borç ödenemediğinde banka hesaplarına bloke konulduğunu ve hatta POS cihazlarına kadar haciz geldiğini ifade etti.
Kapanan işyeri sayısı artıyor
Türkiye Esnaf ve Sanatkârlar Konfederasyonu (TESK) verilerine de yer veren Güngör, 2025 yılında kapanan esnaf işyeri sayısının 120 bin 423 olduğunu belirtti. Son beş yılda kepenk kapatan işyeri sayısının ise 606 bin 845’e ulaştığını aktardı. Aynı dönemde kurulan işyeri sayısının 323 bin 480’de kalması ise tabloyu daha da çarpıcı hale getirdi.
Bu verilerin, kurulan birçok işletmenin kısa sürede faaliyetini sonlandırmak zorunda kaldığını gösterdiğini ifade eden Güngör, tablo ağırlaşmadan önlem alınması gerektiğini dile getirdi.
“Ekonominin sürdürülebilirliği için yeniden değerlendirme şart”
Güngör, her yapılandırmanın vergi uyumunu zedeleyebileceğini, vergisini düzenli ödeyenlerle ödeyemeyenleri aynı noktaya getirdiğini kabul etti. Ancak mevcut ekonomik şartlarda konunun yalnızca mali disiplin perspektifiyle değil, ekonominin sürdürülebilirliği açısından da ele alınması gerektiğini savundu.
