Avrupa ve Orta Doğu'da savaşların gölgesinde gerçekleştirilen Ankara'daki NATO Zirvesi, Türkiye'nin ittifak içindeki jeopolitik ve askeri ağırlığını bir kez daha gözler önüne serdi. Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan, açılış kürsüsünden küresel güvenliğe ve ittifakın yeni savunma vizyonuna dair çok kritik mesajlar paylaştı.
Savunma bütçesine 24 milyar dolarlık dev ilave
Türkiye'nin savunma sanayisinde dünyanın ilk 10 ülkesi arasına girdiğini hatırlatan Cumhurbaşkanı Erdoğan, 2030 yılından önce savunma harcamalarının milli gelire oranını yüzde 3.5'e çıkarmak için gerekli tedbirlerin alındığını açıkladı. Erdoğan, ittifakın en çok ihtiyaç duyduğu alana yatırım yaptıklarını belirterek şöyle konuştu:
"İttifakımızda eksikliği en çok hissedilen hava ve füze savunmada 24 milyar dolar ilave bütçe ayırdık. En büyük kara ordusuna sahip ülke olarak yeteneklerimizi ittifakın imkanına sunma gayretindeyiz. İttifakın harekat ve misyonuna katkı veren ülkelerin başında geliyoruz."
"NATO 3.0 için kısıtlamalar kaldırılmalı"
ABD'nin ittifaktaki askeri ve mali yükünü azaltarak savunma sorumluluğunu bölgesel müttefiklere devretmesini öngören "NATO 3.0" modeline değinen Erdoğan, bu hedefe ulaşılması için müttefiklerin birbirine ambargo uygulamaması gerektiğinin altını çizdi:
"NATO 3.0 hedefine ulaşmak için şu hususa dikkat çekmek isterim: Savunma başta olmak üzere müttefikler arasındaki kısıtlamalar kaldırılmalı. Bunun hem endüstri hem de hükümet yetkilileri tarafından ifade edilmesini memnuniyet ile karşılıyorum."
Küresel krizler ve Trump'ın vizyonuna destek
Konuşmasında bölgesel savaşlara ve kriz alanlarına da değinen Cumhurbaşkanı Erdoğan, ABD Başkanı Donald Trump ile 7 Temmuz'da Ankara'da gerçekleştirdikleri zirveye atıfta bulunarak Ukrayna ve İran mesajları verdi:
-
Ukrayna Savaşı: "Ukrayna savaşında Sayın Trump'ın barış vizyonunu paylaşıyorum. Ukrayna'ya sağladığımız katkımızı devam ettireceğiz. İletişim kanallarımızdan istifade ediyoruz."
-
İran Krizi: "İran krizinde sabotaj teşebbüslerine rağmen Trump'ın kararlı tutumunu takdir ile karşılıyorum. Hürmüz Boğazı'nın mayınlardan temizlenmesi için gerekli katkıyı vermeye hazırız."
Analiz: Yeni dönemde Türkiye'nin stratejik rolü
Ankara'da düzenlenen bu zirve, Soğuk Savaş (NATO 1.0) ve terörle mücadele odaklı Soğuk Savaş sonrası (NATO 2.0) dönemlerin ardından geçilmesi planlanan NATO 3.0 modeli için tarihi bir dönüm noktası niteliğinde.
Özellikle bu yıl yaşanan ABD/İsrail-İran savaşında, İran'dan Türkiye'ye yönelen füzelerin NATO savunma sistemleriyle başarılı bir şekilde düşürülmesi; İncirlik, Konya, Erhaç üsleri ve Kürecik radar tesisi gibi altyapıların önemini kanıtlamıştı. Trump'ın başkanlık döneminde ABD'nin yükünü azaltmak istediği bu yeni modelde Türkiye; hem güçlü ordusu hem de yerli savunma sanayisi hamleleriyle NATO 3.0’ın en kilit operasyonel aktörü olmaya aday görünüyor.
