6 Şubat 2023'te Kahramanmaraş merkezli meydana gelen 7,7 ve 7,6 büyüklüğündeki depremlerin ardından Türkiye-Suriye sınırındaki fay hatları mercek altına alındı. AFAD koordinasyonunda oluşturulan 20 kişilik uzman ekip, büyük depremlerde kırılmayan ve uzun yıllardır deprem üretmediği değerlendirilen fayların geçmişini araştırmak üzere Suriye'de saha çalışmalarına başladı.

Türkiye ve Suriye'deki farklı üniversitelerden bilim insanlarının yanı sıra Maden Tetkik ve Arama Genel Müdürlüğü (MTA) ile AFAD Deprem ve Risk Azaltma Genel Müdürlüğü yetkilileri de araştırmalarda görev alıyor.

AFAD Deprem ve Risk Azaltma Genel Müdürü Prof. Dr. Orhan Tatar'ın koordinasyonundaki Türkiye ekibinde, Dokuz Eylül Üniversitesi Deprem Araştırma ve Uygulama Merkezi Müdürü Prof. Dr. Hasan Sözbilir, Eskişehir Osmangazi Üniversitesinden Prof. Dr. Volkan Karabacak ve MTA'dan Hasan Elmacı yer alıyor.

Türkiye ve Suriye'deki 6 fay inceleme altında

Araştırmalar kapsamında Ölü Deniz Fay Zonu ile bağlantılı olan ve bir bölümü Türkiye sınırları içerisinde bulunan Yesemek, Hacıpaşa ve Reyhanlı fayları ile Suriye'deki Afrin, Sarmada ve Armanaz fayları inceleniyor.

AFAD Deprem Bilim Kurulu Üyesi Prof. Dr. Hasan Sözbilir, Türkiye ve Suriye arasında fayların özelliklerinin belirlenmesi ve bölgenin depremselliğinin anlaşılması amacıyla kapsamlı bir çalışma başlatıldığını söyledi.

6 Şubat depremlerinde Türkiye tarafındaki fayların önemli bir bölümünün kırıldığını hatırlatan Sözbilir, Suriye'deki sınır ötesi faylarda ise kırılma meydana gelmediğini belirtti.

Fayların geçmişi hendeklerle araştırılacak

Suriye'deki ilk saha çalışmalarında Afrin, Armanaz ve Sarmada fayları üzerinde incelemeler gerçekleştirildi. Uzmanlar, fayların özelliklerini değerlendirerek hendek açılabilecek alanları belirledi.

Prof. Dr. Sözbilir, çalışmaların sonraki aşamasına ilişkin şu bilgileri verdi:

“Öncelikle Afrin, Armanaz ve Sarmada fayları üzerinde arazide inceleme yaptık. Oradaki fayların özelliklerine göre farklı kesimlerinde hendek yerlerini belirledik. Bir sonraki gelişimizde bu faylar üzerinde belli ölçeklerde hendek açacağız. Böylece gelecekte ve yakın dönemde bu fayların depremselliğini ortaya koymuş olacağız.”

Bazı faylar 500 ila 2 bin yıldır kırılmamış olabilir

İncelenen fayların bir bölümünün Türkiye'den de geçtiğini belirten Sözbilir, özellikle Kilis'ten güneye doğru uzanan fayların Ölü Deniz Fay Zonu'nun parçaları olduğunu ifade etti.

Kahramanmaraş'tan Kızıldeniz'e kadar yaklaşık 1000 kilometre boyunca uzanan fay zonuna dikkat çeken Sözbilir, bazı fayların uzun süredir kırılmadığını söyledi.

Sözbilir, “Bu fayların önemli bir bölümü 500 ila 2000 yıldır kırılmamış görünüyor. Dolayısıyla bizim için yakın gelecekte kırılma tehlikesi olan faylar hangileri bunları bilmek istiyoruz. Bu faylar son depremi ne zaman yaptı? Ne kadar vaktimiz var, tüm bunları öğrenmek istiyoruz. Türkiye ve Suriye arasındaki faylar bu şekilde ilk kez inceleniyor. Fayları bilimsel olarak tanımaya çalışıyoruz” dedi.

Fayların oluşturabileceği tehlike belirlenecek

AFAD'ın belirleyeceği takvime göre yeniden Suriye'ye gideceklerini aktaran Sözbilir, incelenen her fay üzerinde en az iki hendek yeri tespit ettiklerini açıkladı.

Türkiye'de konut satışları hız kesti
Türkiye'de konut satışları hız kesti
İçeriği Görüntüle

Planlanan çalışmalar kapsamında 20 ila 30 metre genişliğinde ve 3 ila 4 metre derinliğinde hendekler açılacak. Bu alanlardan alınacak örnekler analiz edilerek fayların geçmişte ürettiği depremlere ilişkin bulgular araştırılacak.

Sözbilir, “Fayın geçmişini göreceğiz, örnekler toplayacağız, onlar analize gidecek. Elde edeceğimiz verilere göre fayların eski depremlere ait kayıtlarını ortaya çıkaracağız. Tüm bunların ardından bölgedeki fayların Suriye ve Türkiye için ne kadar tehlike oluşturacağı belirlenmiş olacak” ifadelerini kullandı.

Araştırmaların tamamlanmasıyla sınır hattındaki fayların deprem geçmişine ilişkin daha ayrıntılı bilimsel verilere ulaşılması hedefleniyor.

Kaynak: AA