Türkiye’de milyonlarca emeklinin merakla beklediği bayram ikramiyeleri için mevcut sistemde köklü bir değişiklik gündeme geldi. İktidar kulislerinden gelen bilgilere göre, uzun süredir tüm emeklilere eşit şekilde ödenen ikramiye uygulamasının kaldırılması ve yerine gelir durumuna göre destek modeli getirilmesi planlanıyor. Yeni sistemde ikramiyelerin yalnızca dar gelirli emeklilere verilmesi ve miktarın daha yüksek tutulması üzerinde duruluyor.
Zam Yerine Sistem Değişikliği
2018 yılından bu yana uygulanan bayram ikramiyesi modeli kapsamında tüm emeklilere eşit ödeme yapılıyordu. Ancak ekonomi yönetimi, bütçe disiplinini koruma amacıyla bu uygulamayı yeniden değerlendirmeye aldı. Yapılan hesaplamalara göre, şu anda 4 bin lira olan ikramiyenin 5 bin liraya çıkarılması durumunda devlet bütçesine yıllık yaklaşık 44 milyar liralık ek yük oluşacağı ifade ediliyor. Bu nedenle genel zam yerine sistemin tamamen değiştirilmesi seçeneği öne çıktı.
“Herkese Eşit Ödeme Adil Değil” Görüşü
Yeni düzenleme tartışmalarında “sosyal adalet” vurgusu ön plana çıkıyor. Parti kaynaklarına göre yüksek emekli maaşı alan kişiler ile düşük gelirli emeklilerin aynı ikramiyeyi alması hakkaniyetli görülmüyor. Bu nedenle devletin sınırlı kaynaklarının doğrudan ihtiyaç sahiplerine yönlendirilmesi gerektiği savunuluyor.
Hukuki Sorunlara Karşı Yeni Formül
İkramiyenin belirli bir maaş sınırının üzerindeki emeklilere verilmemesi halinde Anayasa’nın eşitlik ilkesine takılabileceği yönünde hukukçular tarafından bazı uyarılar yapıldı. Bu riski ortadan kaldırmak için ikramiyelerin, hazırlıkları süren “Gelir Tamamlayıcı Aile Desteği Programı” kapsamına dahil edilmesi planlanıyor. Kamuoyunda “vatandaşlık maaşı” olarak da anılan bu programın 2027 yılında ülke genelinde uygulanması hedefleniyor.
Yeni Sistem Nasıl İşleyecek?
Planlanan modele göre bayram ikramiyesi artık tüm emekliler için otomatik bir hak olmayacak. Bunun yerine sosyal yardım niteliği kazanacak ve şu kriterlere göre verilecek:
Emeklinin aylık geliri
Hane halkının toplam kazancı
Üzerine kayıtlı mal varlığı
Bu kriterler doğrultusunda yapılan inceleme sonucunda gerçekten ihtiyaç sahibi olduğu belirlenen emekliler destek kapsamına alınacak. Yüksek gelirli veya birden fazla gelir kaynağı bulunan emekliler ise sistem dışında kalabilecek.
Taslak düzenlemeye göre bu yöntemle sağlanacak bütçe tasarrufu, dar gelirli emeklilere mevcut ikramiyeden daha yüksek tutarda ödeme yapılmasını sağlayabilir.
