Adana'nın 1927 yılından günümüze uzanan nüfus serüveni, bir kentin gelişim ve dönüşüm hikayesini gözler önüne seriyor. Türkiye İstatistik Kurumu (TÜİK) verilerine dayanan bu kapsamlı tablo, Adana'nın hem toplam nüfusundaki büyük artışı hem de şehirleşme hızındaki çarpıcı değişimi net bir şekilde ortaya koyuyor.
Cumhuriyetin ilk yıllarında, 1927 sayımında 227.718 olan Adana'nın toplam nüfusu, Türkiye genelinde 22. sırada yer alıyordu. Takip eden yıllarda sanayileşmenin ve gelişimin etkisiyle Adana, hızla göç alarak nüfusunu katladı. Nüfus artış hızı, özellikle 1935'te %68, 1955'te %24 ve 1975'te %20 gibi yüksek oranlara ulaştı.
Bu dönemde ilin sırası sürekli yükselerek, 1955 yılından 1985 yılına kadar Türkiye'nin en kalabalık 5. ili konumunda sabitlendi. 1990 sayımında ise 1.934.907 nüfusa ulaşarak 4. sıraya yükseldi ve zirveye yakın bir konum elde etti. Bu hızlı artış ve sıralamadaki yükseliş, Adana'nın 1995 yılına kadar güçlü bir göç çeken il olduğunu gösteriyor.
Nüfus artışıyla birlikte şehirleşme oranı da dramatik bir değişim yaşadı. 1927'de nüfusun sadece %36'sı şehirde yaşarken, %64'ü kırsalda bulunuyordu. Sanayi ve tarımdaki gelişmelerin tetiklediği göç hareketleriyle bu oran hızla tersine döndü.
1970 yılında şehir nüfusu, kırsal nüfusu geride bırakarak %51'e ulaştı.
1990 yılına gelindiğinde, nüfusun %70'i şehirde ikamet ederken, kırsal nüfus oranı %30'a geriledi.
2012 yılına ait son şehir-kır ayrımı verisinde ise şehirleşme oranı %89'a kadar yükseldi. Bu tarih sonrası yeni sistemde şehir ve kır ayrımı kaldırıldı.
2000'li yıllar Adana nüfusu için bir dönüm noktası oldu. 1995-2000 döneminden itibaren Adana, göç veren iller arasına girmeye başladı ve nüfus artış hızı yavaşladı. 2000 sayımında 4. sıradan 6. sıraya gerileyen il, 2021 ve 2022 yıllarında 7. sıraya düştü.
Son yıllardaki yıllık nüfus artış hızları, 2018'de %0 ve 2023'te de %0 gibi çok düşük oranlarda seyretti, hatta 2023'te nüfus 2.274.106'dan 2.270.298'e gerileyerek yıllık binde -1,7'lik bir düşüş yaşadı.
2024 yılı itibarıyla Adana'nın nüfusu 2.280.484 olarak kaydedildi ve Türkiye sıralamasındaki 7. konumunu korudu.
Adana'nın nüfus seyri, ilk 60 yılda Anadolu'nun en hızlı büyüyen ve sanayi ile göç çeken merkezlerinden biri olmasını yansıtırken, son 30 yılda büyüme hızının yavaşlayarak sıralamada gerilemeye başladığı bir döneme işaret ediyor.
Veri ve kaynak: Vikipedi
