Türkiye ekonomisi 2025 yılında yüzde 3,6 oranında büyüme kaydederken, tarım sektöründe yaşanan yüzde 8,8'lik küçülme tehlikenin boyutunu net bir şekilde gözler önüne seriyor. Doğal afetler ve ekonomik dalgalanmalarla mücadele eden Adanalı üretici, şimdi de bölgesel savaşların ağır yükünü omuzluyor. Dünyanın herhangi bir noktasında patlak veren kriz, Çukurova'daki tarımsal üretim maliyetlerini anında ve doğrudan etkiliyor. Pandemi, Rusya-Ukrayna savaşı ve Gazze'deki çatışmaların ardından şimdi de İran'a yönelik saldırılar küresel enerji piyasasını dalgalandırdı.
HÜRMÜZ BOĞAZI'NDAKİ GERİLİM ÇUKUROVA'YI NASIL VURDU?
Hürmüz Boğazı'nda yükselen tansiyon sadece askeri ve diplomatik bir kriz olmaktan çoktan çıktı. Dünya petrolünün, enerji kaynaklarının ve gübre hammaddelerinin büyük bir bölümü bu stratejik su yolundan taşınıyor.
Güzergâhta yaşanan en ufak bir aksama, petrolde, doğalgazda ve gübrede dışa bağımlı olan bir sistemde fiyatların hızla yukarı tırmanmasına neden oluyor. Küresel piyasalardaki bu ateş, doğrudan Adana'daki tarımsal girdi maliyetlerine yansıyarak ekim ve hasat faaliyetlerini sekteye uğratıyor.
GÜBRE VE MAZOT FİYATLARINDA KORKUTAN TABLO
Artan girdi maliyetleri üreticiyi bereketli topraklardan uzaklaşma noktasına getirdi. Beş yıl önce tonu yaklaşık 3 bin lira seviyelerinde olan üre gübresinin fiyatı günümüzde 30 bin liraya kadar fırladı. Sadece son günlerde yaşanan bölgesel çatışmaların etkisiyle gübre fiyatlarında kısa sürede yüzde 20 civarında yeni bir artış dalgası kaydedildi.
Mazot cephesinde de durum farklı bir tablo çizmiyor. Beş yıl önce litresi 6,5 lira olan tarımsal mazotun fiyatı bugün 65 liranın üzerine çıkarak rekor kırdı. Üretim döngüsünün en temel iki kalemi, sektörün belini bükmeye devam ediyor.
ÇÖZÜM İÇİN HANGİ ADIMLAR BEKLENİYOR?
Katlanan maliyetler nedeniyle gübreye erişimi zorlaşan çiftçi, toprağa yeterli besini veremiyor. Ziraat uzmanları, gübre kullanımındaki bu zorunlu düşüşün önümüzdeki hasat döneminde hem ürün kalitesini hem de Çukurova genelindeki rekolteyi ciddi şekilde aşağı çekeceği uyarısında bulunuyor.
Sektör temsilcileri, tarımda dışa bağımlılığı azaltacak acil eylem planlarının devreye sokulmasını talep ediyor. Tarımsal faaliyette kullanılan mazottan vergi yükünün kaldırılması ve yerli gübre üretimini önceleyen politikaların acilen hayata geçirilmesi, tarladaki yangını söndürmek için atılması gereken ilk adımlar olarak öne çıkıyor.
